Naar een kwaliteitsgarantie
Nood
Er is in Vlaanderen de laatste jaren zowel binnen als buiten het onderwijs bezorgdheid over en kritiek op leermiddelen, en meer specifiek op wat men ‘invulboeken’ noemt.
Twee aspecten komen keer op terug:
-
de betaalbaarheid van deze leermiddelen en
-
het feit dat deze leermiddelen de leraar in een louter uitvoerende rol zouden dwingen.
Onderwijskwaliteit vereist kwaliteitsvolle leermiddelen. Tot nu bestond er echter geen duidelijkheid over enige kwaliteitscriteria. Het Platform STEM-leerkrachten erkent deze noodzaak en wilde hier een constructieve bijdrage in leveren.
Focus
Omdat de maatschappelijke discussie over leermiddelen zich veelal toespitst op het secundair onderwijs lag de focus van het project op dit onderwijsniveau. ‘Naar een Kwaliteitsalliantie’ is gestart als een tijdelijk project waarbij de belangrijkste stakeholders bevraagd werden via 33 bilaterale gesprekken met 55 gesprekspartners. Het Platform STEM-leerkrachten maakte deel uit van de groep gebruikers van de leermiddelen. Michael Verbeeck, voormalig vertegenwoordiger van het STEM-platform, zetelde voor het Platform STEM-leerkrachten in deze alliantie.
Doel
Het Platform STEM-leerkrachten onderschrijft het pleidooi van alle educatieve partners voor een duidelijk kwaliteitskader dat volgens hen impact heeft op de volgende vier kwaliteitscriteria:
-
Het leermiddel ondersteunt het bereiken van de doelen van het curriculum.
-
Het leermiddel ondersteunt het leer- en ontwikkelingsproces van de leerlingen.
-
Het leermiddel garandeert gelijke kansen om te leren voor alle leerlingen.
-
Het leermiddel ondersteunt leraren (impact op werkdruk, professionalisering).
Gebruik
De door de educatieve partners samengestelde set indicatoren kan beschouwd worden als een werkinstrument bij de ontwikkeling van leermiddelen. Het is daarnaast een keuze-instrument voor scholen en leraren die een keuze moeten maken uit de vele aangeboden leermiddelen. Het is dus van belang dat wie een leermiddel ontwikkelt of wie een leermiddel uitkiest, er zeker van is dat het leermiddel beantwoordt aan de kernindicatoren.
Wat de keuze-indicatoren betreft, is het vooral de bedoeling onderbouwde keuzes te maken en deze zoveel mogelijk te expliciteren De educatieve partners pleiten er in dat verband voor dat de school een keuze voor leermiddelen maakt op basis van een concrete visie op het gebruik van leermiddelen. Op die manier wordt voor iedereen duidelijk binnen welk kader de keuzes voor leermiddelen – van externe aanbieders of van de leraren zelf – worden gemaakt. Wie dit instrument binnen zijn/haar school wil gebruiken kan dit raadplegen via 51520 (vlaanderen.be)
Commissie beter onderwijs
Minister van Onderwijs Ben Weyts heeft in 2020 een onafhankelijke commissie aangesteld (Commissie Beter Onderwijs, ook wel "Commissie Brinckman" genoemd) om een globaal advies aan te leveren over de manier waarop het Vlaamse onderwijs - dat o.a. in internationale vergelijkende studies zoals PISA, PIRSL en TiMSS al geruime tijd achteruit gaat - kan bijgestuurd worden. De werkzaamheden van de commissie werden afgerond op 25 september 2021.
De vertegenwoordigers van het platform verwelkomen elk initiatief waarbij nagedacht wordt over de kwaliteit van ons onderwijs. We hebben deze nota daarom met veel aandacht gelezen en deze vanuit onze STEM-bril geanalyseerd en becommentarieerd. De resultaten daarvan werden samengevat in onderstaande reactie. Deze werd uitgestuurd naar de commissie en naar het Vlaamse parlement. We hebben deze als resultaat daarvan kunnen toelichten aan verschillende fracties.